Tegenlicht: Brief uit Polen

Op 10 april 2010 verloor het Poolse volk in een klap bijna zijn gehele politieke top. Het regeringsvliegtuig met daarin de Elite van de Poolse macht was op weg naar de herdenking van één van de grootste trauma's uit de Poolse geschiedenis; de moordpartij bij het Russische dorpje Katyn. Daar werden in 1940 meer dan twintigduizend Polen vermoord door de Russische geheime dienst. Toeval? Het officieel verhaal is wankel en het Poolse volk geloof niet in een ongeluk maar eerder opzet. Maar uit welke hoek komt zou de opzet zijn kunnen komen.

Polen is een belangrijke positie in het geopolitieke schaakbord. Zowel voor Rusland als Europa en Amerika. George Friedman, Amerikaanse politieke wetenschapper, ziet vele potenties en belangen rondom de positie van Polen. Door de toetredingen van de voormalige Russische landen zoals Polen is Rusland en agressievere houden gaan geven naar deze regio. Zoals bijvoorbeeld het gasconflict tussen Rusland-Oekraïne die weer gevolgen met zich meebracht voor de gasvoorraden van delen van Europa.

Volgens sommige theorieën zou het om een aanslag gaan als gevolg voor het niet willen vaccineren bij de H1N1 hoax en zich te verzetten tegen bepaalde opleggingen door Europa. De nu zittende regering is dan ook prowesters gezind. Dus wat is hier het voordeel in voor Rusland aan? Of was het juist een provocatie van Rusland naar Polen en het Westen toe i.v.m. het omstreden rakettenschild dat een aanval van Iran zou moeten weerhouden, maar dus ook Rusland.

Nog altijd is er veel onduidelijkheid over de toedracht van het ongeluk. De officiële versie luid dat de piloten fouten zouden hebben gemaakt en gebrekkig Russisch spraken. Daarnaast zou het vliegtuig een oud en slecht model zijn geweest dat al vaker een noodlanding moes maken. Maar toen eenmaal de geluidsbanden vrij kwamen lijkt het taal gebrek niet te kloppen. Hierbij ontbreekt nog wel op de dag van vandaag 16 seconden van. Volgens een technicus die het vliegtuig onderhield zouden zij snel in staat zijn geweest de oorzaak van het ongeluk te kunnen achterhalen, als zij toegang hadden gehad tot het vliegtuig. Veel Polen vinden verklaring van de doodsoorzaak van de slachtoffers summier en vaag beschreven dat luiden, overleden aan verwondingen. En was de aswolk wel de echte reden dat de meeste Europese leiders niet te verschenen op de begrafenis van president Kaczynisky?

Kort na het ongeluk verscheen er een filmpje op het internet waarop de eerste momenten na het ongeluk te zien waren. Op het (analyse) filmpje dat daar op volgde is vaag te zien hoe een paar mensen zich haasten naar wat lijkt overlevende die om hulp riepen. Vervolgens zijn er geweer schoten te horen en gelach. De maker van het filmpje zou volgens geruchten kort na het uploaden van het beeldmateriaal zijn omgekomen.

Tegenlicht maakte voor de serie De aanval op Europa een rapportage over de tragedie.Tegenlicht brengt het latente wantrouwen van het Poolse volk in beeld en schetst hoe dit zich kan ontpoppen tot ontembare paranoia en hysterie. De ramp in Smolensk laat zien hoe flinterdun het veiligheidsgevoel van de Polen is, ondanks de inbedding in het grotere Europa.

Maar is dit wel terecht? Zijn de Polen paranoia en hysterie? Is Rusland schuldig aan een complot? Of was er een Europees belang bij? Of was dit weer een zet door de grote Elite op het wereld schaakbord?