De VN heeft vorige week in Genève minister Hirsch Ballin (Justitie, CDA) ondervraagd over de mensenrechtensituatie in Nederland
zo, 26/07/2009 - 20:31 — Ramon Klijnstra
Vorige week uitte de VN kritiek op de Nederlandse Paspoortwet. Het antwoord van minister Hirsch Ballin (Justitie, CDA) in Genève stelt allerminst gerust.
Het lijkt erop dat het besluit van de overheid om biometrische gegevens van alle Nederlandse burgers in een centrale database op te slaan, onzorgvuldig is geweest. Elke Nederlandse burger is met deze wet een verdachte en kan op iedere plek ongemerkt worden geïdentificeerd.
Ons kwam de invoering en de gevolgen van deze paspoortwet helaas "te" laat onder ogen en hebben nog een poging gewaagd om de eerste kamer tegen te laten stemmen. Deze en andere acties hebben helaas niet tot resultaat geleid, maar gelukkig zijn grotere organisaties tijd en expertise gaan steken in deze zaak.
De burger wordt met deze wet een verdachte en daarmee gemakkelijk een speelbal van overijverige opsporingsdiensten. Minister Hirsch Ballin heeft zich hiervoor moeten verantwoorden tegenover het Internationaal Comité voor de Mensenrechten van de VN.
De paspoortwet is krap een maand oud, maar nu al lijkt een essentieel deel ervan op de schop te gaan. Verleden week heeft minister Hirsch Ballin voor het Internationaal Comité voor de Mensenrechten verklaard dat de vingerafdruk waarschijnlijk beter vervangen kon worden door een iriscode (i.e. het gekleurde deel van het oog rond de pupil). De opsporingsdiensten kunnen de database dan niet meer gebruiken. Dat zou veel gevoeligheden rond de nieuwe paspoortwet wegnemen. Een zeer opmerkelijke uitspraak, mede omdat de nieuwe paspoortwet dit nu juist mogelijk heeft gemaakt. De uitspraak impliceert dat delen van de nieuwe paspoortwet, met name betreffende de centrale opslag van de vingerafdrukken en de daaraan gekoppelde opsporingsfunctie, heroverwogen dienen te worden.
Wat moeten wij hier nu van maken? Is hier sprake van een heroverweging van de minister over een net door het parlement geloodste wet? Voor de duidelijkheid: de Europese afspraken schrijven voor dat in de paspoortchip naast de nu al ingevoerde gelaatsscan een tweede biometrisch kenmerk moet worden opgenomen – bijvoorbeeld de vingerafdruk of de irisscan. Met het opnemen van een vingerafdruk of een irisscan in de paspoortchip, zou Nederland inderdaad aan al zijn Europese verplichtingen voldoen.
Maar zoals gezegd gaat de Nederlandse overheid verder dan de Europese regelgeving voorschrijft, en gaat het ter bestrijding van de identiteitsfraude de biometrische gegevens vanaf september ook opslaan in een centrale databank. Is de minister inmiddels van mening dat irisscans veel gevoeligheden rondom zo’n databank zouden wegnemen? Natuurlijk is de iris, in tegenstelling tot de vingerafdruk, geen traditioneel bewijsmiddel in het strafproces. Het punt is echter dat het met de huidige stand van de iristechnologie al mogelijk is om – zonder dat de betrokkene het weet – foto’s van zijn iris te maken en die met opgeslagen irisafdrukken te vergelijken. Het is daarom niet uitgesloten dat de opsporingsdiensten met de iris in de toekomst in feite dezelfde mogelijkheden krijgen als met de vingerafdrukkendatabank van het huidige wetsvoorstel. Of wil de minister de irisafdruk „op termijn” alleen in het paspoort opslaan, en niet in een centrale databank?
Hoe het ook zij, de opstelling van de minister in Genève is niet te begrijpen. Waarom is in het parlement zo gehamerd op het opsporingsbelang en waarom zijn juist dáár geen biometrische alternatieven en afwegingen voorgelegd?
En wat bedoelt de minister met het vervangen van vingerafdrukken door irisscans „op termijn”? Wat doen we dan intussen met het centraal opslaan van de vingerafdrukken? Zoals gezegd gaat de nieuwe wet al op 15 september in. Voor Nederlandse diplomaten in het buitenland geldt de wet al sinds eind vorige maand. We kunnen alleen maar gissen. Met het noemen van de iris als alternatief ten overstaan van een gezaghebbend VN-comité is de kans dat de Paspoortwet aanhangig wordt gemaakt bij het Europese Hof van de Rechten van de Mens aanzienlijk toegenomen. Door ditzelfde hof werd de Britse overheid in december 2008 teruggefloten over een grootschalige DNA- en vingerafdrukdatabank.
Intussen heeft ook het Europees Parlement vragen gesteld over de Nederlandse wet, onder andere of deze niet strijdig is met artikel 8 van het EVRM.
"Het opslaan van de vingerafdrukken van alle Nederlanders ten behoeve van strafrechtelijk onderzoek gaat veel te ver," zegt vicevoorzitter Caroline Forder van het Het Nederlands Juristen Comité voor de Mensenrechten (NJCM). "De wet die dit regelt, is niet alleen in strijd met de privacywetgeving. Ook is het risico van diefstal van deze gegevens door onbevoegden veel te groot.''
Twee andere burgerrechtenorganisaties, Vrijbits en Privacy First, willen een klacht tegen de Nederlandse staat indienen bij het Europese Hof voor de Rechten van de Mens. Volgens deze organisaties heeft de overheid een grens overschreden, aldus Miek Wijnberg van Vrijbit. Tot dusver kon de overheid vingerafdrukken alleen laten afnemen van mensen die verdacht werden van een misdrijf.
De vergelijking met het minorityrapport heb ik al gelijk gemaakt, op het moment dat de vingerafdruk bekend gemaakt werd, het gaat gewoon die kant op in Nederland, stapje voor stapje gaan ze steeds verder in ons privéleven.
Postbus 51 heeft een mooie spot lopen op TV, stapje voor stapje, zonder dat we er erg in hebben, worden we steeds a-socialer, ben ik het roerend mee eens, maar of ze zichzelf daar ook mee aangesproken voelen, betwijfel ik tenzeerste en dat terwijl zij het slechte voorbeeld geven.
"Willen" een klacht indienen tegen de nederlandse staat of "gaan" een aanklacht indienen, een wereld van verschil, er wordt vaak hard geroepen en vervolgens horen we nooit meer wat.
Een geboycotte TICAPconferentie door de pharmaindustrie was een kwalijke zaak volgens de wetenschappers die daar zouden spreken en zouden het er niet bij laten zitten, er ligt volgens zeggen bij
de nationale ombudsman een klacht, ik heb al een paar keer op de sites gekeken van forces en in een mail gevraagd om nadere berichtgeving omtrent deze zaak, geen antwoord.
Reacties
De vergelijking met het minorityrapport heb ik al gelijk gemaakt, op het moment dat de vingerafdruk bekend gemaakt werd, het gaat gewoon die kant op in Nederland, stapje voor stapje gaan ze steeds verder in ons privéleven.
Postbus 51 heeft een mooie spot lopen op TV, stapje voor stapje, zonder dat we er erg in hebben, worden we steeds a-socialer, ben ik het roerend mee eens, maar of ze zichzelf daar ook mee aangesproken voelen, betwijfel ik tenzeerste en dat terwijl zij het slechte voorbeeld geven.
Dank je Julian en je ziet, ik heb mijzelf aangemeld! Goed dat er een "We Are Change" Holland is!
Reactie op dit artikel volgt!
"Willen" een klacht indienen tegen de nederlandse staat of "gaan" een aanklacht indienen, een wereld van verschil, er wordt vaak hard geroepen en vervolgens horen we nooit meer wat.
Een geboycotte TICAPconferentie door de pharmaindustrie was een kwalijke zaak volgens de wetenschappers die daar zouden spreken en zouden het er niet bij laten zitten, er ligt volgens zeggen bij
de nationale ombudsman een klacht, ik heb al een paar keer op de sites gekeken van forces en in een mail gevraagd om nadere berichtgeving omtrent deze zaak, geen antwoord.
Nieuwe reactie inzenden